اندیشه

همه چیز در مورد دینی اول دبیرستان

صفات سلبی و ثبوتی خدا

اما خداوند در مذهب تشيع منزه تر از اين است كه همانند انسان ها و مخلوقات  تصوير شود  و در ذات و صفات وجودي خود به بشر شباهت داشته باشد . از نظر شيعه خداوند همانگونه كه در قرآن آمده است ، هيچ شبيه و نظيري ندارد "ليس كمثله شيئ" و به هيچ چيزي احتياج ندارد "  انتم الفقراءالي الله والله هو الغني الحميد  "  منشا همه اين اشتباهات قايل شدن جسم براي خدا است زيرا وقتي ما براي خدا جسم قايل شديم اوهمانگونه كه به مكان نياز خواهد داشت به اعضاي چون دست و پا و گوش و چشم و  غيره احتياج خواهد داشت  همانطوري كه اگر جسم داشته باشد شبيه مخلوقاتش خواهد شد

شيعه خداوند را از جسم داشتن كه سرمنشا بسياري از تصورات نابجا در مورد خداوند و مستلزم شبيه شدن خداوند به مخلوقات است , منزه مي داند و خداوند را بالاتر از اين مي داند كه به اين صفات متصف گردد.

اين بخاطر جهل و محدودي

ت گستره معلومات انسان ها است كه فكر مي كند خداوند هم مانند انسان ها جسم  دارد چون او در اين جهان هرچه مشاهده مي كند جسم است و حجم و بنابر اين نمي تواند موجودي را كه واجد اين صفات نباشد , درك كند . همانگونه كه يك مورچه بخاطر محدوديت ادراكي خود تصويري كه از خدا خواهد داشت , كاملا شبيه يك مورچه خواهد بود و تنها فرق خداي او باخودش شاخ هاي بسيار بلند و نيرومند خداي او است وچون شاخ براي مورچه اهميت بسيار فوق العاده دارد , براي او غير قابل تصور است كه خدا شاخ نداشته باشد . اما انسان ها كه دركش بيشتر از مورچه است به اين تصور مورچه از خدا مي خندند اما بعضي از ما انسان ها خود گرفتار همان خطاي مورچه ها مي  شويم  خداي خود را شبيه خودمان به تصوير مي كشيم .

 شيعيان صفات خداوند را به دوگونه تقسيم مي كنند :

1- صفات ثبوتي : يعني صفاتي كه خداوند آن ها را دارا است .

2- صفات سلبي : يعني صفاتي كه خداوند آن ها را ندارد و خداوند از آن صفات منزه است صفات ثبوتي

اين صفات را شيعيان به اين نحو در شعر آورده اند :

قادر و عالم حي است مريد و مدرك  پس قديم ازلي  دان متكلم صادق

پس بر اساس اين شعر صفاتي كه خداوند دارا هست عبارتند :

1- قادر : يعني خداوند بر هر كاري توانا است .

2- عالم : يعني خداوند آگاه است و كارهايش از روي علم و حكمت است .

3- حي : يعني خداوند زنده است .

4- مريد : يعني خداوند داراي اراده مي باشد و كارهايش از روي اراده صورت  مي گيرد .

5- مدرك : يعني خداوند موجودي داراي درك و شعور است .

6- قديم ازلي : يعني خداي تعالي هميشه بوده و هميشه هم خواهد بود . هيچ زماني نبوده كه خدا وجود نداشته باشد و هيچ زماني نخواهد بود كه خدا وجود نداشته باشد .

8- متكلم :  يعني خداي سبحان سخن مي گويد . اگرچه سخن گفتن خدا مانند ما انسان ها بواسطه عضو جسمي نيست .

9- صادق :  يعني خداوند كه سخن مي گويد راستگو هست و وعده ها و وعيد هايش حق مي باشد .صفات سلبي :

نه مركب بود و جسم نه مرئي نه محل*** لاشريك است و معاني تو غني دان خالق پس صفات سلبي از اين قرارند :

1- مركب : يعني خداوند مانند ما انسان ها از اعضاي جسمي مانند دست ، پا , گوش ، دهان و ... مركب نشده است .

2- جسم : يعني خداوند مانند مخلوقات جسم نيست . چون جسميت محدوديت آور است و محدوديت با  خدايي منافات دارد .

3- مرئي :يعني  خداوند ديدني نيست . چون خداوند جسم  نيست پس با اين چشم ها هم قابل رويت نيست و اگر كسي مي خواهد  خدا را ببيند بايد باچشم دل مشاهده كند .خداوند در قرآن فرموده است  لن تراني يا موسي.4- محل : يعني خداوند محل حوادث  نيست . مخلوقات محل حوادثند ؛ يكروز متولد مي شوند , يكروز مي ميرند . يكروز صحت دارند و يكروز هم بيمارند و ... اما خداوند از اين حوادث منزه است .

5- لاشريك : يعني خداوند شريك و مانند ندارد . كسي در كار خدايي با وي شريك نيست .

6- معاني : يعني خداوند مانند لفظ و معني نيست . لفظ غير از معنا است همانگونه كه صفات انسان غير از خود او است و عارض بر او است . مثلا اگر انساني عالم است عارضي است و غير از وجود او است . اما خداوند صفاتش عين ذات او است و بين ذات  و صفاتش جدايي نيست .

7- غني : يعني خداوند فقير نيست . فقر در خداوند وجود ندارد . چون اينجا شعر درست نمي آمده شاعر نتوانسته فقر را بكار بر د و معناي ثبوتي را آورده است . 

+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم آذر 1391ساعت 22:45  توسط FARZAD  |